{"id":2523,"date":"2021-05-12T22:22:23","date_gmt":"2021-05-12T22:22:23","guid":{"rendered":"https:\/\/fshi.edu.mk\/?p=2523"},"modified":"2021-06-27T16:20:37","modified_gmt":"2021-06-27T16:20:37","slug":"dekani-i-fshi-shkup-prof-dr-shaban-sulejmani-me-date-12-05-2021-me-rastin-e-nje-vebinari-te-organizuar-nga-fondacionit-konrad-adenauer-me-teme-religjioni-ne-arsim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fshi.edu.mk\/en\/dekani-i-fshi-shkup-prof-dr-shaban-sulejmani-me-date-12-05-2021-me-rastin-e-nje-vebinari-te-organizuar-nga-fondacionit-konrad-adenauer-me-teme-religjioni-ne-arsim\/","title":{"rendered":"Dekani i Fakultetit t\u00eb Shkencave Islame-Shkup Prof. Dr. Shaban Sulejmani pati fjal\u00eb rasti n\u00eb Vebinari t\u00eb organizuar nga \u201cFondacionit Konrad Adenauer\u201d me tem\u00eb \u201cReligjioni n\u00eb arsim&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Dekani i FSHI-Shkup Prof. Dr. Shaban Sulejmani me dat\u00eb 12.05.2021, me rastin e nj\u00eb Vebinari t\u00eb organizuar nga \u201c<em>Fondacionit Konrad Adenauer<\/em>\u201d me tem\u00eb \u201cReligjioni n\u00eb arsim&#8221; &#8211; Pse \u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm ?, pati fjal\u00eb rasti.<\/p>\n<p>Ai pasi p\u00ebrsh\u00ebndeti k\u00ebt\u00eb takim, shprehi fal\u00ebnderimin e tij \u201cFondacionit Konrad Adenauer\u201d p\u00ebr kujdesin e vazhduesh\u00ebm gjat\u00eb viteve q\u00eb ka n\u00eb lidhje me arsimin fetar n\u00eb shkolla. Ai n\u00eb fjal\u00ebn e rasti q\u00eb pati, mes tjerash tha :<\/p>\n<p>\u201cTema e fes\u00eb n\u00eb arsim, qoft\u00eb ajo e p\u00ebrfaq\u00ebsuar n\u00eb disa l\u00ebnd\u00eb q\u00eb diskutojn\u00eb fenomenin fetar nga pik\u00ebpamja artistike, historike apo sociologjike, apo e p\u00ebrfaq\u00ebsuar n\u00eb form\u00ebn e nj\u00eb l\u00ebnde t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb etika e religjioneve n\u00eb vendin ton\u00eb, \u00ebsht\u00eb i pranish\u00ebm n\u00eb pothuajse t\u00eb gjitha vendet evropiane. Arsyeja e pranis\u00eb s\u00eb studimit t\u00eb religjioneve n\u00eb fush\u00ebn e\u00a0 arsimit, motivohet nd\u00ebr t\u00eb tjera nga nevoja p\u00ebr dialog n\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb multikonfesionale, si dhe nga nevoja p\u00ebr t\u00eb forcuar dhe ruajtur vlerat shpirt\u00ebrore dhe morale.<\/p>\n<p>Feja \u00ebsht\u00eb ngulitur thell\u00eb n\u00eb kujtes\u00ebn kolektive \u2013 me gjith\u00eb sfidat, n\u00eb gjykimin tim, t\u00eb nj\u00eb sekularizmi ekstrem &#8211; dhe luan nj\u00eb rol t\u00eb madh n\u00eb jet\u00ebn familjare, duke promovuar t\u00eb drejt\u00ebn e prind\u00ebrve p\u00ebr t\u00eb edukuar f\u00ebmij\u00ebt e tyre n\u00eb p\u00ebrputhje me ato vlera familjare q\u00eb kan\u00eb nj\u00eb dimension mbizot\u00ebrues at\u00eb moral.<\/p>\n<p>Procesi i t\u00eb drejtave individuale q\u00eb ka kapluar shoq\u00ebrit\u00eb moderne, e cila sot \u00ebsht\u00eb e ndryshe nga shoq\u00ebrit\u00eb e pes\u00ebdhjet\u00eb viteve m\u00eb par\u00eb kur ato ishin homogjene. Sot kur ka l\u00ebvizje t\u00eb m\u00ebdha dhe p\u00ebrzierje t\u00eb an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb traditave t\u00eb ndryshme fetare n\u00eb disa vende evropiane, e q\u00eb kjo ngre domosdoshm\u00ebrisht \u00e7\u00ebshtjen e s\u00eb drejt\u00ebs p\u00ebr arsimim religjioz, q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e tyre t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb p\u00ebr tradit\u00ebn e tyre fetare dhe vlerat e saja.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, theks i ve\u00e7ant\u00eb duhet t&#8217;i kushtohet faktit se multi-religjioziteti n\u00eb vendet e Ballkanit \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb i thell\u00eb se ai n\u00eb vendet e Evrop\u00ebs Per\u00ebndimore.<\/p>\n<p>Ne ende e kemi t\u00eb fresk\u00ebt edukimin fetar, madje edhe n\u00eb sistemin komunist n\u00eb vendin ton\u00eb, kur ai zhvillohej paralelisht me arsimin laik, e kjo nuk shkaktonte ndonj\u00eb problem shoq\u00ebror\u00eb. Prandaj, n\u00ebse n\u00eb at\u00eb koh\u00eb nuk ka shkaktuar ndonj\u00eb problem n\u00eb shoq\u00ebri, nuk ka asnj\u00eb arsye p\u00ebr t\u00eb besuar se arsimi religjioz mund t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb rol d\u00ebmtues n\u00eb shoq\u00ebri n\u00ebse ai \u00ebsht\u00eb i pranish\u00ebm n\u00eb sistemet arsimore publike e shtet\u00ebrore.<\/p>\n<p>Krizat me t\u00eb cilat p\u00ebrballet jeta moderne nuk jan\u00eb vet\u00ebm t\u00eb natyr\u00ebs ekonomike dhe sh\u00ebndet\u00ebsore por edhe t\u00eb natyr\u00ebs shpirt\u00ebrore dhe morale. R\u00ebnia e vlerave shpirt\u00ebrore t\u00eb shkaktuara nga zhvillimi modern, inkurajon strukturat arsimore t\u00eb rimendojn\u00eb q\u00ebndrimin e tyre ndaj vlerave tradicionale q\u00eb lidhen me moralin dhe dinjitetin njer\u00ebzor. Edukimi religjioz duhet t\u00eb ndahet nga ndikimet politike t\u00eb cilat, jo rrall\u00eb, e abuzojn\u00eb at\u00eb p\u00ebr q\u00ebllimet e interesat e tyre t\u00eb taregtuara. Q\u00ebllimi i fes\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb forcoj\u00eb vet\u00ebdijen p\u00ebr obligime ndaj tjetrit, jo vet\u00ebdijen p\u00ebr interes nga tjetri, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb rasti me politik\u00ebn. Prania e religjionit n\u00eb sfer\u00ebn e arsimit publike nuk n\u00ebnkupton nd\u00ebrhyrje n\u00eb jet\u00ebn politike. Bashk\u00ebsit\u00eb fetare mund t\u00eb luajn\u00eb nj\u00eb rol kryesor k\u00ebtu tek ne. N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb kapemi pas paradigmave ose vlerave tradicionale, ata duhet t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb p\u00ebrkushtuar ndaj iniciativave t\u00eb reja n\u00eb procesin arsimor, dhe p\u00ebr hir\u00eb t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs realisht na mungojn\u00eb iniciativa t\u00eb tilla.<\/p>\n<p>Njohurit\u00eb dhe arsimi modern, megjith\u00ebse gjithmon\u00eb i ri, nuk mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb zgjidhje p\u00ebr t\u00eb gjitha problemet. Shpesh problemet shtohe, n\u00eb vend q\u00eb t&#8217;i zgjidh\u00eb ato ose t\u00eb ofrohen perspektiva. N\u00eb fakt, nuk mund t\u00eb dep\u00ebrtoj\u00eb ose kontrolloj\u00eb nevojat shpirt\u00ebrore ose morale t\u00eb qenies njer\u00ebzore, q\u00eb ka t\u00eb drejt\u00eb &#8211; sipas t\u00eb gjitha Deklaratave evropiane t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut filluar nga vitet 1950 e tutje &#8211; t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb t\u00eb edukoj\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e tij n\u00eb p\u00ebrputhje me Ligjin p\u00ebr familjen. N\u00eb fakt, pohimi i vlerave shpirt\u00ebrore \u00ebsht\u00eb q\u00ebllimi i edukimit fetar, jo i jet\u00ebs politike.<\/p>\n<p>Edukimi religjioz si nj\u00eb l\u00ebnd\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb shkolla nuk n\u00ebnkupton nj\u00eb form\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb arsimit, por \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb integrale e arsimit n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. Nuk mund t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb form\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb sepse arsimimi religjioz merr parasysh aspektin humanist t\u00eb fes\u00eb. N\u00ebse shtrohet pyetja pse religjioni n\u00eb arsim, mund t\u00eb p\u00ebrgjigjemi lirisht se feja nuk mund t\u00eb shihet e ve\u00e7uar nga formacionet e tjera t\u00eb shpirtit sepse ajo, si\u00e7 tregon realiteti historik, \u00ebsht\u00eb platforma e t\u00eb gjitha atyre formacioneve nga t\u00eb cilat ato lindin.<\/p>\n<p>Pasqyra racionale e bot\u00ebs dhe p\u00ebrparimi q\u00eb rezultoi prej saj, nuk i zgjidhi problemet e njeriut. Feja mbase nuk mund t&#8217;i zgjidh\u00eb plot\u00ebsisht, megjithat\u00eb mund t\u00eb kontribuoj\u00eb shum\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e zgjidhjes s\u00eb problemeve.<\/p>\n<p>Feja ka mund\u00ebsin\u00eb, dhe posa\u00e7\u00ebrisht p\u00ebrmes edukimit, t\u00eb ofroj\u00eb nj\u00eb dimension moral dhe humanist p\u00ebr \u00e7do aspekt t\u00eb jet\u00ebs qoft\u00eb ai politik, ekonomik apo kulturor, sepse \u00ebsht\u00eb nj\u00eb thesar i pashtersh\u00ebm, k\u00ebshtu q\u00eb ka arritur t\u00eb kap\u00ebrcej\u00eb t\u00eb gjitha tundimet dhe t\u00eb mbaj\u00eb t\u00eb tilla, pik\u00ebrisht p\u00ebr shkak t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb s\u00eb madhe q\u00eb ka, p\u00ebr ata q\u00eb marrin pjes\u00eb n\u00eb struktur\u00ebn e tij morale dhe humaniste\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-2524 aligncenter\" src=\"https:\/\/fshi.edu.mk\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/1_1_12052021.jpg\" alt=\"\" width=\"959\" height=\"673\" srcset=\"https:\/\/fshi.edu.mk\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/1_1_12052021-16x12.jpg 16w, https:\/\/fshi.edu.mk\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/1_1_12052021-200x140.jpg 200w, https:\/\/fshi.edu.mk\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/1_1_12052021-300x210.jpg 300w, https:\/\/fshi.edu.mk\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/1_1_12052021-400x280.jpg 400w, https:\/\/fshi.edu.mk\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/1_1_12052021-600x421.jpg 600w, https:\/\/fshi.edu.mk\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/1_1_12052021-768x538.jpg 768w, https:\/\/fshi.edu.mk\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/1_1_12052021-800x561.jpg 800w, https:\/\/fshi.edu.mk\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/1_1_12052021-1024x718.jpg 1024w, https:\/\/fshi.edu.mk\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/1_1_12052021-1200x841.jpg 1200w, https:\/\/fshi.edu.mk\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/1_1_12052021-1536x1077.jpg 1536w, https:\/\/fshi.edu.mk\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/1_1_12052021.jpg 1539w\" sizes=\"(max-width: 959px) 100vw, 959px\" \/><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dekani i FSHI-Shkup Prof. Dr. Shaban Sulejmani me dat\u00eb 12.05.2021, me rastin e nj\u00eb Vebinari t\u00eb organizuar nga \u201cFondacionit Konrad Adenauer\u201d me tem\u00eb \u201cReligjioni n\u00eb arsim&#8221; &#8211; Pse \u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm ?, pati fjal\u00eb rasti. Ai pasi p\u00ebrsh\u00ebndeti k\u00ebt\u00eb takim, shprehi fal\u00ebnderimin e tij \u201cFondacionit Konrad Adenauer\u201d p\u00ebr kujdesin e vazhduesh\u00ebm gjat\u00eb viteve q\u00eb ka n\u00eb lidhje me arsimin fetar n\u00eb shkolla. Ai n\u00eb fjal\u00ebn e rasti q\u00eb pati, mes tjerash tha : \u201cTema e fes\u00eb n\u00eb arsim, qoft\u00eb ajo e p\u00ebrfaq\u00ebsuar n\u00eb disa l\u00ebnd\u00eb q\u00eb diskutojn\u00eb fenomenin fetar nga pik\u00ebpamja artistike, historike apo sociologjike, apo e p\u00ebrfaq\u00ebsuar n\u00eb form\u00ebn e <a href=\"https:\/\/fshi.edu.mk\/en\/dekani-i-fshi-shkup-prof-dr-shaban-sulejmani-me-date-12-05-2021-me-rastin-e-nje-vebinari-te-organizuar-nga-fondacionit-konrad-adenauer-me-teme-religjioni-ne-arsim\/\"> [&#8230;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":2587,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-2523","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-university-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fshi.edu.mk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2523","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fshi.edu.mk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fshi.edu.mk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fshi.edu.mk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fshi.edu.mk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2523"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/fshi.edu.mk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2523\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2529,"href":"https:\/\/fshi.edu.mk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2523\/revisions\/2529"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fshi.edu.mk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2587"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fshi.edu.mk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2523"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fshi.edu.mk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2523"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fshi.edu.mk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2523"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}